Bilişsel Çarpıtma
Cognitive distortion
Bir durumla ilgili bilgiyi değerlendirmede dengeli ve yeterli kanıta dayanmayan, belirli yönlerde yanlı sonuçlara götürebilen düşünme örüntüsüdür.
Ayrıntılı açıklama
Bilişsel terapi bağlamında aşırı genelleme ve ya hep ya hiç düşünme gibi örüntülerle ele alınır. Bir düşünce, yalnız olumsuz olduğu için çarpıtma sayılmaz; dayandığı kanıt ve bağlam incelenir. Kavram kişiyi etiketlemek veya yaşadığı gerçek güçlükleri geçersiz saymak için kullanılmamalıdır.
Günlük yaşamdan örnek
Bir toplantıda önerisine hemen yanıt verilmemesini, “Ekipte kimse bana değer vermiyor” diye yorumlamak kanıtı aşan bir çıkarım olabilir.
Örnek kurmacadır.Sıklıkla karıştırılan kavramlar
Çarpıtma, bilgiyi değerlendirmedeki yanlı örüntüyle; çelişki ise inanç veya davranışlar arasındaki algılanan tutarsızlıkla ilgilidir.
Akademik kaynaklar
- Psychology 2e — s. 609–613
Rose M. Spielman; William J. Jenkins; Marilyn D. Lovett · 2020; 2026 günc. · OpenStax, Rice University
Bilişsel Çarpıtma açıklamasının kavramsal dayanağı: basılı s. 609–613; PDF fiziksel s. 621–625.
Kaynağa bibliyografik gönderme yapılmıştır. Tanım ve örnekler özgün Türkçe açıklamalardır; kaynak metni veya görselleri uygulamada yeniden yayımlanmaz. Kaynağın lisansı ayrı kullanım koşullarını korur.
Son içerik incelemesi: . Kaynak ve içerik kontrolü; uzman onayı etiketi değildir.
PsikoNesil teşhis veya tedavi hizmeti vermez. Paylaşımlar profesyonel değerlendirme ve acil yardımın yerine geçmez. Yakın ve ciddi tehlikede 112’yi ara.
